Basmane Çukuru tartışmasına Büyükşehir’den yanıt: Belediye Hizmet Binası yapılacak

İzmir’in uzun yıllardır gündeminde yer alan Basmane Çukuru’yla ilgili yeni ihale süreci, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin açıklamasıyla yeniden gündeme geldi. Taşınmazın Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından satışa çıkarılması üzerine yapılan değerlendirmelere yanıt veren belediye yönetimi, işlemin kendi mülkiyetindeki bir taşınmazın satışı anlamına gelmediğini savundu.

Belediyenin açıklamasında, ihale kapsamındaki varlıkların ilgili şirketlere ait haczedilmiş taşınmazlar ve bunlarla bağlantılı sözleşmelerden oluştuğu belirtildi. TMSF’nin kamu alacaklarını tahsil etmek amacıyla yürüttüğü sürecin, Basmane’de yıllardır tamamlanamayan projenin hayata geçirilmesi açısından da önem taşıdığı ifade edildi.

HEDEF, BELEDİYENİN HAKKINI BAĞIMSIZ BİNAYA DÖNÜŞTÜRMEK

Büyükşehir Belediyesi, tartışmaların merkezindeki yüzde 30’luk hakkın geçmişte imzalanan sözleşmelerden kaynaklandığını hatırlattı. Açıklamaya göre, 1997 yılında belediye ile yüklenici şirketler arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandı. Proje, sonraki yıllarda ortaya çıkan imar, ruhsat, mülkiyet ve yargı süreçleri nedeniyle tamamlanamadı.

2009 yılında yapılan düzenlemeyle belediyenin projedeki hakkının yüzde 11’den yüzde 30’a çıkarıldığı ve bu hakkın Belediye Hizmet Binası olarak değerlendirilmesinin kararlaştırıldığı belirtildi.

Belediye, tapuda görülen yüzde 11’lik mülkiyet payıyla sözleşmeden doğan yüzde 30’luk inşaat hakkının birbirinden farklı olduğunu vurgulayarak iki oranın aynı kapsamda değerlendirilmemesi gerektiğini bildirdi.

900 GÜNLÜK YAPIM SÜRESİ ÖNGÖRÜLÜYOR

10 Eylül 2026 tarihli protokole ilişkin bilgilerin de paylaşıldığı açıklamada, toplam 104 bin metrekarelik emsale esas inşaat alanının yüzde 30’una karşılık gelen 31 bin 200 metrekarelik bölümün bağımsız Belediye Hizmet Binası olarak yapılmasının öngörüldüğü kaydedildi.

Protokolde yer alan koşullara göre yatırımcının, yapı ruhsatının alınmasından itibaren 900 gün içerisinde inşaatı tamamlaması ve yapı kullanma izin belgesini alması gerekiyor. Belediyeye ait bağımsız bölümlerin ayrıca bir bedel istenmeden ve takyidatsız biçimde belediye adına tescil edilmesi de öngörülen yükümlülükler arasında bulunuyor.

Açıklamada, yatırımcının sorumluluklarının banka teminat mektubu ve sözleşmesel güvencelerle korunmasının planlandığı belirtildi. Bununla birlikte, ihale sürecinin sonuçlanmasının tek başına binanın tamamlandığı veya belediyenin tüm haklarını fiilen teslim aldığı anlamına gelmediği vurgulandı.

75 MİLYON DOLARLIK İHALE BEDELİ NE ANLAMA GELİYOR?

TMSF tarafından açıklanan 75 milyon dolarlık muhammen bedelin, belediyenin sözleşmeden kaynaklanan hakkının satış değeri olmadığı ifade edildi. Söz konusu tutarın, satışa çıkarılan ticari ve iktisadi bütünlük için belirlenen başlangıç değeri olduğu kaydedildi.

Büyükşehir Belediyesi, sürecin yalnızca ihale bedeli üzerinden değerlendirilmesinin hukuki çerçeveyi eksik yansıtacağını savundu. Açıklamada, belediye açısından asıl konunun bağımsız hizmet binasının yapılması, teslim edilmesi ve tapuda güvence altına alınması olduğu belirtildi.

BASMANE PROJESİNİN GEÇMİŞİ YILLARA DAYANIYOR

Belediyenin açıklamasında, alanın yapılaşma geçmişinin 1980’li yıllara uzandığına da dikkat çekildi. Basmane’de 1985 tarihli uygulama imar planının bulunduğu, 1986’da plan değişikliği yapıldığı ve 1991 tarihli nazım imar planında eski ESHOT garaj alanının otel ve kongre merkezi olarak değerlendirilmesinin öngörüldüğü aktarıldı.

Ege Dünya Ticaret Merkezi Ticari ve İktisadi Bütünlüğü’nün daha önce de TMSF tarafından satışa çıkarıldığı, 19 Ocak 2016 tarihindeki ihale girişiminin de projenin tamamlanmasını sağlayamadığı bildirildi.

Belediye, devam eden hukuki uyuşmazlıkların çözümünde sözleşmelerden doğan karşılıklı yükümlülüklerin birlikte ele alınması gerektiğini belirtti. Bazı dava ve takiplerin sona ermesinin ise protokolde öngörülen yükümlülüklerin taraflarca yerine getirilmesi koşuluna bağlandığı ifade edildi.

YENİ HİZMET BİNASI KÜLTÜRPARK’I DA ETKİLEYECEK

Basmane’deki projenin tamamlanmasının Kültürpark açısından da sonuçlar doğurabileceği belirtilen açıklamada, park içerisinde belediye birimlerinin kullandığı ve yaklaşık 27 bin metrekare alanı kaplayan hollerin önemli bölümünün ekonomik ve fiziksel ömrünü tamamladığı kaydedildi.

Yeni hizmet binasının hayata geçirilmesiyle belediye birimlerinin kent merkezinde daha düzenli bir yapıda toplanması ve Kültürpark’taki bazı yapıların kaldırılarak alanların yeşil alan olarak yeniden düzenlenmesi hedefleniyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, Basmane’deki süreci geçmişten gelen hakların korunması ve uzun süredir tamamlanamayan projenin çözüme kavuşturulması çerçevesinde değerlendirdi. Açıklamada, ihale sonrasındaki yapım, teslim ve tescil aşamalarının kamu yararı, hukuka uygunluk ve şeffaflık ilkeleri doğrultusunda takip edileceği bildirildi.