PTT’de “Esnaf Kurye” modeline tepki: Haber-Sen’den güvenceli iş çağrısı

KESK Haber-Sen 6 No’lu Şube, PTT’de yaşandığını öne sürdüğü personel eksikliği, iş güvencesi, taşeronlaşma ve çalışma koşullarına ilişkin yazılı bir açıklama yaptı. Açıklamada, 186 yıllık kamu kurumu PTT’nin “sistemli bir kurumsal çöküşe, kamu zararına ve emek sömürüsüne sürüklendiği” iddia edildi. Sendika, özellikle İzmir’de 21 Eylül’de uygulanması planlanan “parça başı dağıtım-esnaf kurye” modeline karşı çıktı.

“Esnaf kurye modeli taşeronlaştırmadır”

Haber-Sen, “bağımsız taşıyıcı/esnaf kurye” adıyla uygulanması planlanan sistemin kamusal posta hizmetinin tasfiyesine ve güvencesiz çalışmanın yaygınlaşmasına yol açacağını savundu. Sendikanın açıklamasında, çalışanlara “ya parça başı/esnaf kurye sistemine geçersiniz ya da sözleşmenizi feshederiz” şeklinde bir dayatma yapıldığı öne sürüldü.

Model kapsamında çalışanların araç, akaryakıt, bakım, sigorta, vergi ve Bağ-Kur gibi maliyetleri üstlenmek zorunda bırakılacağını belirten Haber-Sen, dağıtım süreçlerinde çalışanların mesai saatleri, kıyafetleri, rotaları ve GPS takibi gibi konularda PTT ve yüklenici firmaların denetimi altında olacağını iddia etti. Sendika ayrıca, aynı adrese yapılan teslimatlarda belirli sayıdan sonraki gönderilerin karşılıksız dağıtılmasının dayatıldığını ve bazı araç kiralama bedellerinin çalışanlardan yüksek tutarlarda kesildiğini ileri sürdü.

“Dağıtıcı Karnesi baskı aracı olmamalı”

Açıklamada PTT’de 10 Eylül 2026 itibarıyla uygulamaya konulduğu belirtilen “Dağıtıcı Karnesi” de eleştirildi. Haber-Sen, söz konusu uygulamanın saha çalışanları üzerinde performans baskısını ve mobbingi artırabileceğini savunarak uygulamanın geri çekilmesini istedi.

Sendika ayrıca yaya dağıtıcılara kargo taşıtılması uygulamasına da tepki gösterdi. Açıklamada, personel ve altyapı yetersizliğinin çalışanların görev tanımlarının dışına çıkarılmasına gerekçe yapılmaması gerektiği belirtilerek, kargo dağıtıcıları ile posta dağıtıcılarının görevlerinin birbirinden ayrılması talep edildi.

“PTT’de personel alımı 7 yıldır yapılmıyor”

Haber-Sen, PTT’deki temel sorunlardan birinin personel yetersizliği olduğunu savundu. Açıklamada, kurumda 7 yıldır kadrolu personel alımı yapılmadığı öne sürülerek, Türkiye’de posta ve kargo hizmetlerinde çalışan sayısının yaklaşık 39 bine kadar düştüğü belirtildi. Sendika, personel eksikliğinin çalışanların iş yükünü artırdığını ve saha emekçileri ile vatandaşlar arasında gerilimlere neden olduğunu ifade etti. Açıklamada, Rize’de iki PTT çalışanının iki yıl önce silahlı saldırı sonucu hayatını kaybetmesi de iş güvenliği açısından örnek gösterildi.

“PTT 2025’te 4,5 milyar TL zarar etti”

Açıklamada PTT’nin mali durumuna da dikkat çekildi. Haber-Sen, PTT’nin 2018 yılından bu yana zarar ettiğini ve 2025 yılı zararının 4 milyar 510 milyon TL olarak açıklandığını belirtti. Sendika, PTT’nin bazı kargo ve e-ticaret anlaşmalarının kamu yararı açısından sorgulanması gerektiğini savunarak, taşeron firmalarla yapılan uygulamaların kurumun mali yapısına ve çalışanların haklarına zarar verdiğini ileri sürdü.

Haber-Sen’in talepleri

KESK Haber-Sen 6 No’lu Şube, açıklamasında taleplerini şöyle sıraladı:

PTT’de kadrolu personel alımlarının yeniden başlatılması,

İHS’li personelin iş güvencesini tehdit ettiğini belirttiği 107 ve 108. maddelerin kaldırılması,

“Dağıtıcı Karnesi” uygulamasının geri çekilmesi,

Yaya dağıtıcılara kargo taşıma dayatmasına son verilmesi,

“Esnaf kurye” ve parça başı dağıtım modelinin uygulanmaması,

Çalışanlara yönelik sözleşme feshi tehditlerinin sona erdirilmesi,

Kargo ve e-ticaret anlaşmalarında şeffaflığın ve kamu yararının esas alınması,

Sahada çalışan personelin iş sağlığı ve güvenliğinin güçlendirilmesi.